Bij het dichten van het gat in de Markt werd in 2000, vóór de heraanleg van de Minderbroederstraat en de bouw van het centrum Ronde van Vlaanderen, archeologisch onderzoek uitgevoerd.
Op de huidige Kleine Markt en langs de Walburgakerk ontwikkelde zich een handelsnederzetting die mee zou leiden tot de stad Oudenaarde. Overblijfselen van woningen uit de Hoge Middeleeuwen van de belangrijkste families werden blootgelegd.

In 2005 legden archeologen van het Vlaams Instituut voor Onroerend Erfgoed in de Kasteelstraat de fundamenten van een enorme ronde toren bloot.
Deze toren behoorde tot het 13de-eeuwse kasteel van de heren van Pamele. Op deze plaats stond eveneens de Turris Aldenardensis, die voor het eerst vermeld wordt in 1064. De toenmalige donjon fungeerde als tegenhanger van de vesting die de Duitse keizer te Ename, aan de andere zijde van de Scheldegrens, had laten bouwen. Na de val van Ename speelde hij een belangrijke rol in de stadsontwikkeling van Oudenaarde. In de dertiende eeuw werd de donjon vervangen door een trapeziumvormig kasteel met uitspringende torens. Of de funderingen van de blootgelegde toren dezelfde zijn als die van de toren uit de 11de eeuw, is men nog niet zeker. Wat wel zeker is, is dat het stadsbestuur de toren, die verbonden kan zijn aan de ontstaansgeschiedenis van de stad, netjes onder nieuw beton heeft laten verstoppen. Hoewel begin 2006 nog overwogen werd dit belangrijke stuk erfgoed te behouden en de burgemeester zelfs verklaarde zeker inspanningen te zullen doen om de geschiedenis levend te houden en de vondsten als een toeristische blikvanger te ontwikkelen, verdwenen de toren en de andere overblijfselen van het kasteel terug onder de grond. De directie van het Woon- en Zorgcentrum Heilig Hart, dat de bouwvergunning voor zijn nieuw complex al op zak had, was nochtans bereid om de site toeristisch uit te bouwen.

In juli 2006 startten opgravingen vóór de bouw van de toeristische dienst tegen de Lakenhalle (kant van de Hoogstraat).
Archeologen legden funderingen en kelders van middeleeuwse huisjes bloot. De kelders werden ook gebruikt als leefruimtes, vandaar de aanwezigheid van structuren die in deze sfeer te situeren zijn zoals haardjes en beerputten. Ze vertellen bijzonder veel over de levensomstandigheden vanaf de late middeleeuwen in deze eenvoudige, stedelijke huisjes. Alles werd na onderzoek terug onder de grond gestopt.

Bij collectorwerken op het Eineplein in 2007 liet het stadsbestuur geen archeologisch onderzoek uitvoeren!
Eine heeft nochtans een zeer oude geschiedenis (bekend is dat het in de 7de eeuw tot het bisdom Doornik behoorde. Oudenaarde zelf zou pas ontstaan zijn begin 11de eeuw). In de middeleeuwen werd de landtong waarop Eine was ontstaan ingericht tot een achtvormig omgracht gebied, kenmerkend voor een adellijke bewoningsvorm in de 10de–12de eeuw. De kleine lus met de burcht is verdwenen. De grote lus met de kerk en het omringend kerkhof bleef bewaard, evenals de kenmerkende ovaalvormige aanleg van het dorpsplein. Archeologisch onderzoek laten uitvoeren die de collectorwerken voorafgingen, had een vanzelfsprekende taak van het stadsbestuur moeten zijn.

Alvorens de laatste open ruimte vlakbij het stadscentrum wordt volgebouwd startte in maart 2008 archeologisch onderzoek op De Ham.
Bij de opgravingen kwamen al muurresten van het 18de-eeuwse klooster van de Apostolinnen aan het licht. Een massieve, bakstenen muur, gefundeerd op grote spaarbogen, vormt een onderdeel van de Oudenaardse stadsomwalling. Alles zit nu tijdelijk onder een parking en straks permanent onder appartementsblokken.

Moet het bestuur beslissen alle opgegraven sites te bewaren? Groen! vindt van niet. Maar door alles terug onder de grond te stoppen ten gunste van de bouwpromotoren die zo ongehinderd hun werk kunnen verder zetten, heeft het stadsbestuur een deel van de geschiedenis van de stad definitief begraven en enorme kansen laten liggen om de stad toeristisch nieuwe impulsen te geven.

Een aantal voorbeelden:

Gezien hun belang voor de ontstaansgeschiedenis van de stad, hadden de overblijfselen van het kasteel van de heren van Pamele moeten bewaard blijven. Het zorgcentrum was bereid mee te werken aan de toeristische uitbouw. Een tuin of park(je) met archeologisch belangrijke overblijfselen die bovendien een duidelijke aanvulling waren bij het verhaal van Ename. Was het behoud eigenlijk niet de evidentie zelve?

Het stadsbestuur had een unieke toeristische dienst kunnen bouwen door te kiezen voor een glazen vloer waardoor de resten van de opgegraven middeleeuwse huisjes voor iedere toerist zichtbaar werden. Dat is wat men o.a. in Brussel toepast. Bovendien was er meer, véél meer: bouwhistorisch onderzoek in de Hoogstraat 7, het huisje dat deel uitmaakt van dezelfde huizenrij als de huidige toeristische dienst, bracht einde 2006 aan het licht dat achter de 19de-eeuwse gevel een middeleeuws huis, van kelder tot dakkap, schuilging. Het huis is één van de oudste, zoniet het oudste, in Oudenaarde! De bouw gaat vooraf aan die van de Lakenhalle. Het opvallendste onderdeel van het middeleeuwse huis is een uitzonderlijk goed bewaard venster op de eerste verdieping. Het naderhand gedichte venster is een tweelicht, opgedeeld door een slank zuiltje. Archeologen hadden het over een verborgen juweeltje in de stadskern. De stad was eigenaar van het huisje, liet het renoveren en... verkocht het in 2008.
Een bezoek aan de toeristische dienst of de Lakenhalle had, mits enig inzicht van het stadsbestuur, kunnen gecombineerd worden met een bezoek aan een voor Oudenaarde uniek middeleeuws huis, want dat is het huis aan de Hoogstraat 7.

De overblijfselen van het kasteel van de heren van Pamele en de middeleeuwse woningen in het begin van de Hoogstraat en Droesbeke werden terug onder de grond gestopt. Op De Ham heeft de stad nog een kans om een deel van ons archeologisch erfgoed te bewaren. Het stadsbestuur investeerde in 2008 enorme geldsommen om de maquette van Nézot (uit 1746) naar Oudenaarde te halen naar aanleiding van de 300ste verjaardag van de slag bij Oudenaarde. Onder andere een deel van de stadsmuren uit die periode werden blootgelegd op De Ham. Voor de stad is dit een uitgelezen kans op een extra toeristische site. De muur kan geïntegreerd worden in een lange smalle groenzone met een wandel- en/of fietspad langs de muur, vanaf de Smallendam tot de Scheldekaai.
Om de maquette-vorm met onze historische stadsmuren naar Oudenaarde te halen, heeft het stadsbestuur veel geld over. Maar ook voor "the real thing"?